Sanktuarium Święty Krzyż – położone na szczycie Łysej Góry, w Górach Świętokrzyskich, opactwo benedyktyńskie.
Według legend jego założycielem w 1006 roku był Bolesław Chrobry. Nazwa Święty Krzyż pochodzi od tego, że przechowywane są w nim relikwie drzewa krzyża świętego, na którym umarł Jezus Chrystus. Zostały one podarowane przez syna Stefana I, św. Emeryka. Od tego momentu jest to obowiązkowy cel pielgrzymek i jedno z najważniejszych sanktuariów w Polsce.