Zamek Krzyżtopór (dawniej Kszysztopór) w Ujeździe (województwo świętokrzyskie, gmina Iwaniska) powstał w XVII wieku i był wówczas jednym z największych w Europie. Do dziś zamek zachwyca swoim ogromem, zwłaszcza że blisko 90% murów zachowało się do naszych czasów.
Krzyżtopór jest obszernym pałacem w stylu włoskim typu palazzo in fortezza. Dokładna data powstania zamku nie jest znana, nie został on jednak nigdy w pełni ukończony. Budowę prawdopodobnie rozpoczęto w 1621, jednak na bramie wjazdowej widniał rok 1631, który oznaczał pewnie zakończenie jakiegoś etapu prac. Prace przy budowie zakończono w 1644, a miejscowość Ujazd przyjęła nazwę Kszysztopór. Swój bliżej nieokreślony wkład w budowę zamku miał włoski architekt Wawrzyniec Senes.
Zamek w Ujeździe był, do czasu powstania Wersalu, największym kompleksem pałacowym w Europie. Jego układ oparty był na kalendarzu, miał 365 okien (ilość dni w roku), 52 komnaty (ilość tygodni w roku), 12 sal (ilość miesięcy w roku) i 4 baszty (ilość pór roku). Twierdza powstała z wielkim przepychem i miała pewnie świadczyć o bogactwie fundatora. W jednej z wież znajdowała się sala posiadająca w miejsce sufitu ogromne akwarium z egzotycznymi rybami. Samą wieżę z ową salą wzniesiono na czynnym do dziś źródle.
zdjęcia: Konrad Gaik
